Óháðir snúningar í rúllettu
Hver snúningur byrjar frá grunni.

Niðurstaða eins snúnings hefur engin áhrif á þann næsta. Allir útreikningar á þessum vef hvíla á þeirri staðreynd.
Hvað óhæði merkir
p(rauttveðmálRauttVeðmál á jöfnu á 18 rauðu tölurnar. Á frönsku: rouge.Lesa allt → í snúningi 2 | rautt í snúningi 1) = p(rautt) = 18/37. Skilyrðing á söguna breytir engu. Heitar tölurmýtaHeit talaTala sem hefur komið oftar upp en búast mátti við að undanförnu. Á heiðarlegu hjóli spáir hún engu.Lesa allt →, kaldar tölurmýtaKöld talaTala sem hefur ekki komið upp í marga snúninga. Segir ekkert um komandi snúninga á heiðarlegu hjóli.Lesa allt → og litir sem „eiga að koma“ eru lýsingar á fortíðinni, ekki spár, og hver þeirra hvílir á þeirri röngu fullyrðingu að snúningar í rúllettu séu ekki óháðir. Formlega séð eru sameiginlegar líkurstærðfræðiLíkurHve líkleg tiltekin útkoma er, frá 0 til 1 eða 0% til 100%. Ein tala: 1/37 = 2,70%.Lesa allt → hvaða runu sem er margfeldi líkanna í hverjum snúningi, og það er eina ástæðan fyrir því að margföldunarreglan á síðunni Líkur í rúllettu er leyfileg.
Af hverju „snúningar í rúllettu eru ekki óháðir“ er efnislega rangt
KúlunnibúnaðurKúlaLitla kúlan sem skotið er eftir brautinni gegn snúðnum. Nútímakúlur eru úr ivorine eða teflon, 18–21 mm.Lesa allt → er skotið af stað með hendi á hraða sem er breytilegur um tíundu hluta úr metra á sekúndu; hún hringsólar um braut þar sem núningurinn breytist með ryki og raka; hún lendir á einni af átta hindrunumbúnaðurHindrunEin af málmhindrununum á hallafletinum sem dreifa fallandi kúlunni. Einnig kallað: kanói, tígull, pinni.Lesa allt →, og árekstrarhornið ræðst af öllu þessu; hún skoppar yfir skilrúmbúnaðurSkilrúmMálmskilrúmið milli tveggja hólfa á hjólinu.Lesa allt → sem hafa óreiðukennd áhrif, í tæknilegum skilningi, á kúlu á 1 m/s. Ekkert úr fyrri niðurstöðu lifir af inn í neina af þessum breytum. SnúðurinnbúnaðurSnúðurSá hluti hjólsins sem snýst og ber hólfin.Lesa allt → er sami snúðurinn, og hann er eini staðurinn þar sem tengsl milli snúninga gætu leynst; það er spurningin um skekkju í hjóli.
Hvað leiðir af því
Sérhvert veðmálakerfi er fall af fyrri niðurstöðum. Ef fyrri niðurstöður bera engar upplýsingar um næsta snúning getur ekkert slíkt fall bætt væntigildistærðfræðiVæntigildiMeðalútkoma á hvert veðmál til lengri tíma. −1/37 af veðupphæðinni fyrir hvert hefðbundið evrópskt veðmál.Lesa allt → næsta veðmáls. Þetta er formlega útgáfan af rökunum gegn kerfum, og þess vegna er hægt að skrifa síðurnar um kerfi fyrir fram, líka fyrir kerfi sem enn hafa ekki verið fundin upp: sönnunin er óháð reglunni.
Hvenær það brygðist
Aðeins ef hjólið væri efnislega skekkt eða slepping gjafarans fyrirsjáanleg. Það eru viðfangsefni Rúllettutilraunastofunnar. Jafnvel þar eru tengslin við eðlisfræðina, ekki við fyrri niðurstöður: skekkt hólfbúnaðurHólfEitt af 37 númeruðu hólfunum á snúðnum. Á ensku einnig: slot, cup.Lesa allt → er líklegra í hverjum snúningi, ekki líklegra eftir að hafa verið „kalt“. Gögnin úr fyrri snúningum væru vísbending um hjólið, og það er allt annað en mynstur í útkomunum.
Óhæði er forsenda
Það má aðeins margfalda líkur þegar atburðirnir eru óháðir, og rúllettuhjól vinnur sér inn þann rétt með eðlisfræðinni. Annars staðar þarf að ganga úr skugga um það. Árið 1999 var Sally Clark, enskur lögmaður, sakfelld fyrir að hafa myrt tvo kornunga syni sína. Barnalæknir sagði kviðdómnum að líkurnar á tveimur vöggudauðum í fjölskyldu eins og hennar væru 1 af 73 milljónum, tala sem hann hafði fengið með því að hefja 1 af 8.543, líkurnar á einum, í annað veldi. Að hefja í annað veldi meðhöndlar dauðsföllin tvö eins og tvo snúninga á hjóli. En bræður deila genum og heimili, svo eftir einn vöggudauða er annar miklu líklegri en sá fyrsti var. Konunglega tölfræðifélagið (Royal Statistical Society) sagði þetta opinberlega árið 2001, og sakfelling Sally Clark var ógilt í annarri áfrýjun árið 2003, eftir að læknisfræðileg gögn sem ekki höfðu verið lögð fram komu í ljós. Hunacek (2025) notar málið til að kenna regluna sem þessi síða hvílir á: margfaldaðu aðeins það sem er óháð.
Óhæði og RNG-borð
Hugbúnaðarborð draga hverja niðurstöðu úr vottuðum slembitölugjafa sem er prófaður einmitt fyrir þennan eiginleika: óhæði milli samliggjandi útdrátta yfir milljónir útdrátta. Hreyfimyndin af hjólinu er skraut. RNG-borð sem sýndi tengsl milli útdrátta félli í vottun, og það er strangara próf en nokkur spilari gæti framkvæmt.
Spurningar
Ekki í tiltekið hólf. Ef til vill, með mikilli samkvæmni, oftar í tiltekinn geirahjólGeiriSamfelldur bogi af hólfum á hjólinu, öfugt við hóp talna á veðmálafletinum.Lesa allt → en tilviljun segir til um; sjá einkenni gjafarans í Rúllettutilraunastofunni. Myndver breyta sleppingunni til að koma í veg fyrir það.
Fyrir greiningu á skekkju yfir þúsundir snúninga, í grundvallaratriðum. Fyrir næsta snúning, nei.
Gaman að stærðfræði
Spreyttu þig fyrst. Hver lausn er falin; opnaðu hana þegar þú vilt.
Veðmál sem lagt er undir fyrir tvo snúninga greiðir á jöfnu ef seinni talan er hærri en sú fyrri. Jafntefli tapar og 0 telst lægsta talan. Hvað kostar það á evrópsku hjóli?
Sýna lausnina
Svar Nákvæmlega 2,70%, það sama og rauttveðmálRauttVeðmál á jöfnu á 18 rauðu tölurnar. Á frönsku: rouge.Lesa allt →.
Snúningarnir tveir eru óháðir, svo jafnlíklegt er að seinni talan sé hærri en sú fyrri og að hún sé lægri. Eina tilvikið þar fyrir utan er jafntefli, sama talan tvisvar, með líkunumstærðfræðiLíkurHve líkleg tiltekin útkoma er, frá 0 til 1 eða 0% til 100%. Ein tala: 1/37 = 2,70%.Lesa allt → 1/37.
Veðmálið vinnur því með líkunum (1 − 1/37)/2 = 18/37, nákvæmlega líkunum á rauðu, og kostar sömu 2,70%.
Ef þú gætir lagt það undir eftir að hafa séð fyrri töluna væri það gjöf: eftir 0 vinnur það 36 sinnum af 37. Þess vegna verður að loka fyrir veðmál af þessu tagi fyrir fyrsta snúninginn.
Smá skemmtun

Hver snúningur byrjar frá grunni. Allir útreikningar hér byggjast á því.
Heimildir
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, 1. bindi.
- Small, M. & Tse, C. K. „Predicting the outcome of roulette.“
- Hunacek, M. Quantitative Literacy Through Games and Gambling.
- Royal Statistical Society. „Statement regarding statistical issues in the Sally Clark case.“